Hôm bàn giao căn biệt thự 500m2 ở Quận 2, chủ nhà mở cửa tầng hầm, nhìn tôi cười: 'Anh ơi, sao ổ cắm trong gara lại cao hơn 10cm so với bản vẽ?'. Tôi sững người, vì bản vẽ đó đang nằm trong cốp xe, còn tôi đã tự tin đến mức không kiểm tra lại. Đó là một bài học đã khiến bản thân tôi không bao giờ nguôi ngoai. Khi bắt tay vào #keyword#, mình đã từng nghĩ rằng việc quan trọng nhất là thiết kế hoàn hảo là xong. Thế nhưng sự thật cho tôi thấy một điều hoàn toàn khác.
Thứ tôi không bao giờ cất trong cốp xe nữa sau 12 năm thi công
Cái vụ hôm đó chẳng chỉ ngốn thêm ba ngày phá tường mà còn tôi đánh mất sự tin tưởng của chủ nhà. Tôi đã tổng hợp suốt 12 năm qua, có đến 70 phần trăm lỗi thi công biệt thự bắt nguồn từ khâu truyền đạt ý tưởng từ bản vẽ và thi công. Nghe thì có vẻ chuyên môn nhưng thật ra rất đời thường: thợ điện đọc nhầm một con số, kỹ sư giám sát bỏ qua việc so sánh với bản vẽ gốc, thế là sai sót cứ thế tăng lên nhiều lần. Sau vụ hôm đó, tôi tự đặt ra quy tắc cho mình: luôn in bản vẽ A1 dán ngay tại hiện trường, chụp hình có ghi giờ gửi vào nhóm chat riêng cho từng giai đoạn điện, nước, và hệ thống thông gió. Giờ thì, sáng nào trước khi công nhân vào việc, tôi bỏ ra mười lăm phút đi vòng quanh soát từng đầu việc đối chiếu bản vẽ. Có lần, chính tôi quên nhưng nhờ tấm bản vẽ dán tường nên anh thợ điện tự phát hiện ra lỗi trước khi đục tường nhà. Buồn cười ở chỗ, thứ quy trình nghe qua có vẻ giản đơn ấy cứu tôi không biết bao nhiêu lần khỏi những rắc rối không đáng có.
Khi tôi ngừng nói 'làm theo bản vẽ' và bắt đầu hỏi 'gia đình dùng buổi sáng thế nào'
Tầm hai năm về trước, tôi có nhận một căn biệt thự 600m2 ở Thảo Điền. Thiết kế ban đầu khá hoàn hảo theo tiêu chuẩn thiết kế nhưng tôi đã làm một việc khác hẳn: dành ra ba buổi chỉ ngồi nhâm nhi cà phê với vợ chồng chủ nhà, hỏi về thói quen nấu ăn, giờ sinh hoạt của từng đứa con. Thì ra, bà chủ nhà hay nấu các món hấp cách thủy vì thế cần một khoảng để riêng nồi hấp và máy hút mùi công suất lớn. Còn cô con gái học đêm nên phòng ngủ của con phải bố trí ánh sáng sao cho không chói khi ngồi học. Tôi đã quyết định thiết kế lại gần như toàn bộ khu bếp và phòng giặt so với bản vẽ cũ. Cuối cùng, gia đình họ tiết kiệm tới 400 triệu so với bản vẽ ban đầu vì trước đó chỉ là bố trí theo tiêu chuẩn chung. Nghe thì lạ lùng nhưng tôi tin rằng một bản vẽ dù chuẩn cỡ nào cũng khó mà thay thế cho việc thấu hiểu nhu cầu thực tế từng người trong nhà. Kể từ đó, tôi luôn luôn dành tối thiểu một buổi để ngồi với gia chủ trước lúc ký vào hợp đồng thi công. Nói thật, đôi khi tôi bị chê là chậm chạp vì cái khoản này, nhưng tôi chấp nhận vì kết quả cuối cùng bao giờ cũng khiến người ta hài lòng.
Đừng tin 100% nhà cung cấp vật liệu, kể cả thương hiệu nổi tiếng
Năm trước, tôi dính phải một vụ mà tới giờ nghĩ lại vẫn thấy ớn lạnh. https://thicongnoithat.vn/thi-cong-noi-that-biet-thu đại lý đá granite khá nổi tiếng ở TP.HCM cam kết 'cùng màu, cùng chất lượng' nhưng thực tế hai lô hàng khác nhau lệch tông và còn có vết nứt li ti sau 6 tháng sử dụng. Gia chủ gọi tôi bức xúc lắm. Tôi phải thay mới toàn bộ mặt bàn bếp bằng chi phí tự mình bỏ ra chỉ vì tin vào lời hứa suông của đại lý. Từ vụ đó, tôi áp dụng một quy trình kiểm tra 3 bước cho mọi loại vật liệu: bước một, phải có mẫu thực tế đúng loại trước lúc đặt cọc; hai là, bổ dọc kiểm tra phôi để biết bên trong có đặc không, bị rỗng hay không; bước ba, ký biên bản cam kết bồi thường trước khi thi công. Nghe thì rắc rối nhưng nó lại cứu tôi không ít lần. Có một thống kê tôi từng đọc ở đâu đó, có đến 45% các vụ kiện tụng xây dựng nhà dân dụng liên quan đến việc vật liệu sai lệch so với những gì đã cam kết. Tôi không ngạc nhiên một chút nào. Nói thật, hầu hết mọi người cứ tưởng đi mua vật liệu là xong chuyện, nhưng đâu có, việc kiểm tra lúc nhận hàng mới là quan trọng nhất. Tôi từng có một phen phát hiện cả một container gạch ốp lát bị lệch mã so với chứng từ, mà nếu không kiểm tra thì căn nhà đã hỏng cả mảng tường.
Giai đoạn tôi thích nhất không phải là hoàn thiện mà là khi tháo giàn giáo
Người ngoài ngoài nhìn hay nghĩ nghề của tôi vất vả nhất là lúc đổ bê tông hoặc lúc trát tường. Còn với tôi, thời điểm tuyệt nhất lại là lúc tháo dần giàn giáo từng tầng một. Khi những thanh sắt được tháo xuống, nắng tự nhiên lần đầu rọi vào khoảng không đã hoàn thiện, cái cảm giác không gì tả nổi. Tôi nhớ mãi một buổi sáng, tháo xong giàn giáo căn biệt thự trong một khu đô thị mới, ông chủ nhà bước vào bên trong, không nói gì, chỉ đứng yên giữa phòng khách rộng 80m2, sau đó quay qua bắt tay tôi thật chặt. Chẳng cần nói gì nhiều, tôi hiểu mình đã làm tròn việc. Nhiều bài viết về lỗi lầm, về bài học cuộc đời, nhưng tôi muốn nói một góc ngược lại: có những thành quả chỉ có được nhờ sự tỉ mẩn đến mức bị coi là khó tính. Cái hạnh phúc nhất chẳng phải khoản tiền công, mà là lúc thấy bé con 7 tuổi nhà chủ chạy quanh vườn và reo lên 'nhà con đẹp quá'. Nghe câu đó, tôi cảm thấy bao nhiêu đêm thức trắng trên công trường đều đáng tất cả. Nếu bạn đang tìm một đội ngũ làm biệt thự cho gia đình mình, tôi xin khuyên thật đừng chọn vội ai rẻ nhất mà hãy chọn người chịu ngồi lại nghe bạn kể về cuộc sống của cả nhà trước khi cầm bút vẽ. Bởi một căn biệt thự đẹp đâu phải là thứ trên ảnh chụp, mà là nơi mọi người thấy dễ chịu mỗi sáng ngủ dậy. Bạn có bao giờ tự hỏi mình rằng ngôi nhà của mình đang sống đúng với bạn hay chưa?