Một buổi tối thứ bảy, tôi nằm trên sofa căn hộ 83m2 mình vừa bàn giao, và bắt đầu đếm tiếng bước chân của chính mình. Từ phòng khách ra bếp là 11 bước, nhưng tiếng gót chân tôi vang lên khác hẳn khi đi trên sàn gỗ tự nhiên so với lúc vào phòng ngủ lát gỗ công nghiệp. Tôi đã mất 6 tháng để nhận ra mình vừa dựng nên một không gian mà ngay cả bước đi cũng sinh ra một âm thanh khó chịu. Thật trớ trêu là, tôi tự hào về khả năng chọn vật liệu cao cấp, nhưng chính tay mình lại bố trí ra một bản giao hưởng chẳng khớp gì. Khi tôi bắt tay vào #keyword#, việc đầu tiên mà tôi nhận ra chính là tiếng động từ sàn nhà không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là điều chi phối cảm nhận sống hàng ngày của gia đình.
Vật liệu sàn quyết định cảm giác sống của cả căn hộ
Trong năm vừa qua, tôi tôi thi công sàn cho ba chung cư riêng biệt: một căn 70m2 ở quận 7 dùng gỗ tự nhiên, một căn 85m2 ở Thủ Đức sử dụng gỗ công nghiệp, và một căn 90m2 ở quận 2 lát gạch giả gỗ. Tôi thu thập âm thanh khi bước đi, mức ấm của mặt sàn lúc 5h sáng, và trải giác khi đi chân trần. https://thicongnoithat.vn/thi-cong-noi-that-chung-cu tôi nhận được là gỗ tự nhiên cho tiếng chân trầm và ấm, nhưng chi phí cao gấp 2,5 lần gỗ công nghiệp. Sàn gỗ ép bù lại kêu to hơn hẳn, đặc biệt là lúc yên tĩnh, khi bọn trẻ chạy từ phòng ngủ ra phòng khách. Bảy gia đình phản hồi cho biết họ đều nghe tiếng bước chân của con nhỏ phòng trẻ dù đã đóng cửa. Gạch mô phỏng gỗ thì khác hẳn: mang cảm giác lạnh vào ban đêm, tuy nhiên chịu lực tốt và dễ vệ sinh. Tôi ngộ ra rằng không có vật liệu nào hoàn hảo, mà phụ thuộc vào lối sống của từng nhà. Có lần tư vấn cho một cặp vợ chồng trẻ tuổi, họ ưa sự ấm áp của gỗ tự nhiên, nhưng tôi gạt đi rằng với hai đứa nhỏ thì sàn gỗ ép sẽ là lựa chọn khôn ngoan hơn vì mức đầu tư lại chỉ bằng 1/3. Sau 12 năm làm nghề, tôi dám chắc rằng lớp lót là âm thanh nền của cả căn hộ, và nếu lệch nhịp thì dù trang trí có sang cũng trở nên vô nghĩa.
Cửa phòng ngủ mà tôi từng cho là chi tiết nhỏ
Tôi từng đánh giá cửa phòng ngủ chẳng qua là một món phụ, cho đến khi tôi bố trí cửa lùa cho một căn hộ 68m2 tại Bình Thạnh. Chủ nhà đã gọi thợ sửa tới 4 đợt vì âm thanh cọt kẹt khi đóng, phát ra tiếng rít. Tôi dừng lại đo độ rộng khe cửa, thử nghiệm 5 loại ray khác nhau, từ ray treo 1,2cm cho đến ray âm sàn 2cm. Điều làm tôi bất ngờ là khe cửa phía dưới 1.5cm so sánh với 2.5cm mang lại sự khác biệt rõ rệt về mức độ cách âm. Nếu khe cửa rộng 2.5cm, giọng nói từ phòng khách vọng vào phòng ngủ nghe rõ từng chữ. Ngược lại giảm xuống còn 1.5cm, sự yên tĩnh cải thiện đáng kể. Tôi dành 3 tuần thử đi thử lại, và chốt lại tôi rút ra kết luận rằng trong chung cư hiện đại, cửa phòng ngủ chẳng phải chỉ là ranh giới không gian, mà còn là hàng rào tiếng ồn đầu tiên. Tôi nhớ một lần tôi đến nhà khách một căn hộ khác, chủ nhà phàn nàn rằng nghe rõ âm thanh tivi của nhà hàng xóm vào ban đêm. Thì ra cửa phòng ngủ của anh ta làm bằng gỗ MDF phủ melamine độ dày 3.5cm, trong khi cửa của nhà bên cạnh cùng loại. Vấn đề là không phải độ dày, mà là khe cửa và cách bắt vít. Sau vụ đó, tôi luôn kiểm tra khoảng cách của mọi căn hộ trước khi bàn giao, và thấy rằng chỉ một chi tiết nhỏ 1cm khe hở cũng đủ thay đổi cả trải nghiệm.
Tiếng chân của hàng xóm trên đầu và bản vẽ trần nhà của tôi
Cách đây hai năm, tôi được giao một căn hộ tầng 16 của một chung cư mới xây ở khu Nam Sài Gòn. Gia chủ của tôi phàn nàn rằng anh ta nghe tiếng bước chân của nhà tầng 17 cả khi đã đóng cửa phòng. Ban đầu, tôi cho rằng do gia đình trên đầu đi giày dép nặng nề. Nhưng khi tôi lên tận nơi, tôi thấy rằng trần nhà của tôi đã bị thi công quá phẳng, chỉ gồm một lớp thạch cao dày 1cm không hề có vật liệu cách âm bên trên. Tôi thường vẽ trần thạch cao phẳng cho đơn giản, nhưng sau đó tôi bỏ gần 3 tuần thử đi thử lại thêm lớp bông cách âm dày 5 cm giữa trần bê tông và trần thạch cao. Và kết quả tiếng bước chân từ tầng trên không còn nghe rõ. Tôi rút ra rằng mỗi centimet trần bị hạ xuống đều tương ứng với một sự thay đổi về âm học, và mỗi mét vuông bông thủy tinh đều góp phần chống ồn cho cả căn phòng. Điều tôi muốn nói, trước đây tôi thường làm trần thấp để giảm chi phí, nhưng giờ tôi đổi chiều cao trên trần ít nhất 15cm để đặt vật liệu cách âm. Tôi cũng thay đổi kết cấu trần từ trần liền mạch sang trần bậc thang đi cùng đèn led, vừa tạo điểm nhấn vừa giúp phá vỡ sóng âm từ trên xuống. Trong một dự án tôi kiểm tra một căn hộ mà chủ nhà đã tự ý giảm chiều cao trần xuống còn 7cm để bớt chi phí, và kết quả là tiếng chân từ trên quay trở lại y như cũ. Từ đó tôi nghiệm ra rằng trần không chỉ là nơi để gắn đèn, mà là một lớp áo chống ồn quan trọng nhất trong môi trường chung cư.
Cách tôi thử tiếng bước chân trước khi bàn giao nhà
Sau 12 năm làm nghề phát triển một quy trình nghiệm thu mà tôi gọi vui là “Đi bộ của người khó tính”. Trước khi bàn giao, tôi yêu cầu cả khách lẫn tôi tháo giày và đi chân trần trên từng vùng sàn, bắt đầu phòng khách đến phòng ngủ, và cả khu vệ sinh. Sau đó, tôi xỏ giày tây đi qua lại trên cùng lộ trình, vì âm thanh gót giày khác hẳn tiếng chân trần. Tôi chạy thử ở chỗ đặt giường và chỗ góc bàn học, chỗ mà bọn trẻ hay nô đùa. Tôi kiểm tra mở đóng toàn bộ cửa phòng, lắng nghe xem tiếng kẹt có không, sau đó ngồi ở góc khuất nhất để thử xem tiếng bếp truyền sang phòng khách ra sao. Cuốn sổ ghi chép tôi dùng cho 9 căn hộ gần nhất có tới 15 mục, từ đo độ bằng phẳng cho đến kiểm tra độ vang. Một lần tôi phát hiện ra rằng phần sàn gỗ ép trong phòng ngủ bị lún ở một góc nhỏ, dù tôi đã kiểm tra bằng mắt thường. Khi tôi dồn trọng lượng tiếng kẽo kẹt vang lên, tôi buộc phải tháo và thay lớp xốp bên dưới. Điều tôi muốn nhấn mạnh là nếu không trực tiếp thử bằng cảm giác chân và tai, thì ngôi nhà có thể đẹp trên bản vẽ nhưng lại gây khó chịu thực tế. Bây giờ, trước lúc bàn giao, tôi đều dành ít nhất 30 phút để di chuyển toàn bộ căn hộ cùng khách, và tôi thấy chủ nhà trân trọng cách tôi chịu khó từng tiếng động nhỏ. Nếu có ai hỏi tôi rằng liệu có nên làm vậy không, tôi sẽ trả lời rằng một chung cư ít tiếng ồn đáng giá hơn mọi khoản đầu tư vào nội thất đắt tiền. Bạn thử hình dung xem, sáng sớm mà nghe bước chân mình vang như tiếng trống thì còn gì là thư giãn? Tôi khuyên bạn hãy dành để đi lại khắp nhà trước khi bàn giao, và bạn sẽ hiểu vì sao tôi lắng nghe từng bước chân của chính mình.